Egzamin na tłumacza przysięgłego

Jesteś tutaj

Najczęściej zadawane pytania

  1. Kto może przystąpić do egzaminu na tłumacza przysięgłego?
  2. W jaki sposób należy zgłosić chęć przystąpienia do egzaminu na tłumacza przysięgłego?
  3. Jak długo czeka się na wyznaczenie terminu egzaminu na tłumacza przysięgłego?
  4. Ile wynosi opłata egzaminacyjna i kiedy należy ją uiścić?
  5. Co się dzieje ze zgłoszeniem, jeżeli w wyznaczonym terminie egzaminu na tłumacza przysięgłego nie można do niego podejść?
  6. Jak wygląda egzamin na tłumacza przysięgłego?
  7. Co się stanie, jeżeli ktoś przez pomyłkę na egzaminie pisemnym podpisze prace własnym nazwiskiem?
  8. Z jakich pomocy naukowych można korzystać w trakcie egzaminu, a co jest zabronione?
  9. Czy egzamin można pisać na komputerze?
  10. Czy w przypadku niezdania części ustnej trzeba powtórzyć część pisemną?
  11. W jaki sposób mogę się przygotować do egzaminu na tłumacza przysięgłego?
  12. Jakie dokumenty muszę złożyć po zdanym egzaminie?
  13. Skąd wziąć zapytanie o niekaralność?
  14. Do jakich instytucji należy wysłać wzór podpisu oraz wzór pieczęci?
  15. Teksty ustaw

1. Kto może przystąpić do egzaminu na tłumacza przysięgłego?

Do egzaminu na tłumacza przysięgłego może przystąpić każdy. Należy jednak pamiętać, że aby móc zostać zaprzysiężonym na tłumacza przysięgłego po zdanym egzaminie, należy spełnić wymogi zawarte w art. 2 ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, zgodnie z którym tłumaczem przysięgłym może być osoba fizyczna, która:

1) ma obywatelstwo polskie albo obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, obywatelstwo Konfederacji Szwajcarskiej albo obywatelstwo innego państwa, jeżeli na podstawie i zasadach określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej przysługuje jej prawo podjęcia zatrudnienia lub samozatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub, na zasadach wzajemności, obywatelstwo innego państwa;

2) zna język polski;

3) ma pełną zdolność do czynności prawnych;

4) nie była karana za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego;

5) ukończyła studia wyższe;

6) złożyła z wynikiem pozytywnym egzamin z umiejętności tłumaczenia z języka polskiego na język obcy oraz z języka obcego na język polski (egzamin na tłumacza przysięgłego).

2. W jaki sposób należy zgłosić chęć przystąpienia do egzaminu na tłumacza przysięgłego?

Aby zgłosić chęć przystąpienia do egzaminu na tłumacza przysięgłego, należy wypełnić wniosek o wyznaczenie terminu egzaminu na tłumacza przysięgłego zamieszczony na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Rejestry i ewidencje - Tłumacze przysięgli - Formularze.

Wniosek ten należy wysłać na adres:

Ministerstwo Sprawiedliwości
Departament Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej
Wydział Tłumaczy Przysięgłych, Biegłych Sądowych i Biegłych Rewidentów

Al. Ujazdowskie 11
00-950 Warszawa
skr. poczt. 33

Do wniosku o wyznaczenie terminu egzaminu nie trzeba załączać żadnych dokumentów oraz oświadczeń.

3. Jak długo czeka się na wyznaczenie terminu egzaminu na tłumacza przysięgłego?

Przewodniczący Państwowej Komisji Egzaminacyjnej wyznacza termin egzaminu w zależności od liczby wpływających wniosków, z tym że egzamin nie może rozpocząć się później niż rok od dnia złożenia wniosku przez kandydata ( § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej [Dz. U. Nr 15, poz. 127]). Dlatego też trudno jest przewidzieć okres oczekiwania na egzamin. Egzaminy z języków popularnych odbywają się częściej (kilka razy w roku), natomiast egzaminy z języków mało popularnych - zazwyczaj raz w roku.

4. Ile wynosi opłata egzaminacyjna i kiedy należy ją uiścić?

Opłata egzaminacyjna wynosi 800 zł i należy ją uiścić w ciągu 7 dni od otrzymania zawiadomienia o wyznaczeniu daty egzaminu na tłumacza przysięgłego (czyli opłaty nie wnosi się składając wniosek, a dopiero po otrzymaniu zaproszenia na egzamin). Zawiadomienie takie kandydat otrzymuje najpóźniej na 21 dni przed wyznaczoną datą egzaminu. Opłatę tę należy wnieść na konto Ministerstwa Sprawiedliwości: NBP O/O Warszawa 77 1010 1010 0400 1922 3100 0000 z dopiskiem „za egzamin na tłumacza przysięgłego”.

5. Co się dzieje ze zgłoszeniem, jeżeli w wyznaczonym terminie egzaminu na tłumacza przysięgłego nie można do niego podejść?

Niestawienie się na egzamin na tłumacza przysięgłego jest równoznaczne z rezygnacją z zamiaru uzyskania uprawnień tłumacza przysięgłego. W przypadku ponownej chęci przystąpienia do egzaminu, należy powtórnie wysłać formularz zgłoszeniowy. Jeżeli opłata egzaminacyjna została uiszczona, ale kandydat nie podszedł do egzaminu, nie ma potrzeby wnoszenia kolejnej opłaty.

6. Jak wygląda egzamin na tłumacza przysięgłego i ile trwa?

Egzamin na tłumacza przysięgłego składa się z dwóch części: ustnej i pisemnej.

Cześć pisemna trwa cztery godziny i polega na tłumaczeniu czterech tekstów:

  • dwóch z języka polskiego na język obcy, w tym jednego, który jest pismem sądowym, urzędowym albo tekstem prawniczym
  • dwóch z języka obcego na język polski, w tym jednego, który jest pismem sądowym, urzędowym albo tekstem prawniczym.

Część ustna egzaminu polega na tłumaczeniu:

  • a vista (kandydat otrzymuje do tłumaczenia tekst w formie pisemnej) z języka obcego na język polski dwóch tekstów, w tym jednego, który jest pismem sądowym, urzędowym albo tekstem prawniczym;
  • konsekutywnym (egzaminator odczytuje lub odtwarza tekst z przerwami na tłumaczenie) z języka polskiego na język obcy dwóch tekstów, w tym jednego, który jest pismem sądowym, urzędowym albo tekstem prawniczym.

Po otrzymaniu tekstu do tłumaczenia a vista ma się 2 minuty na zapoznanie się z tekstem. W trakcie tłumaczenia konsekutywnego można robić notatki.

7. Co się stanie, jeżeli ktoś przez pomyłkę na egzaminie pisemnym podpisze prace własnym nazwiskiem?

Podpisanie pracy własnym nazwiskiem dyskwalifikuje kandydata. Prace są kodowane i nie wolno ich podpisywać swoim nazwiskiem.

8. Z jakich pomocy naukowych można korzystać w trakcie egzaminu, a co jest zabronione?

W trakcie części pisemnej egzaminu na tłumacza przysięgłego można korzystać ze słowników dwujęzycznych (w tym tematycznych) oraz glosariuszy/słowników własnego autorstwa, przy czym muszą one mieć formę słownikową i nie mogą zawierać fragmentów ustaw, czy tłumaczeń całych zdań.

Zabronione jest korzystanie z tekstów ustaw, tłumaczeń tekstów ustaw, encyklopedii, leksykonów oraz słowników jednojęzycznych.

W trakcie części ustnej egzaminu na tłumacza przysięgłego nie wolno korzystać z żadnych pomocy naukowych.

9. Czy egzamin można pisać na komputerze?

Nie, obecnie nie ma takiej możliwości. Niedopuszczalne jest również używanie korektora. Można natomiast kreślić słowa i zdania, i w ten sposób nanosić poprawki. Wśród kandydatów dużą popularnością cieszą się również ścieralne długopisy (z gumką), których użycie jest dozwolone.

10. Czy w przypadku niezdania części ustnej trzeba powtórzyć część pisemną?

Tak, gdyż według ustawy egzamin stanowi nierozłączną całość. Zaliczenie części pisemnej, a następnie niezaliczenie części ustnej, nie zwalnia kandydata podczas powtórnego podejścia do egzaminu ze zdawania od początku całego egzaminu.

11. W jaki sposób mogę się przygotować do egzaminu na tłumacza przysięgłego?

Przede wszystkim zapraszamy na nasze kursy przygotowujące do egzaminu na tłumacza przysięgłego, które kandydaci na tłumaczy przysięgłych bardzo sobie chwalą:

Bardzo pomocna może być również literatura dostępna na rynku, m. in.:

Język angielski:

  • Jak czytać i rozumieć angielskie umowy? Practical Guide, L. Berezowski, C.H.Beck, wyd.3, Warszawa 2009
  • Jak czytać i rozumieć angielskie dokumenty sądowe w sprawach cywilnych? Praktyczny przewodnik, L. Berezowski, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2011
  • Advanced Legal English For Polish Purposes, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2012
  • Legal English, M. Cyganik, C.H.Beck, Warszawa 2011
  • Administracja i prawo administracyjne. Słownik polsko-angielski, J. Supernat, Kolonia Limited, Wrocław 2011
  • Przekład prawny i sądowy, A. Jopek-Bosiacka, PWN Warszawa 2006
  • The New Selection of English Documents, Kierzkowska Danuta, Rybińska Zofia, 2011, Warszawa: Wydawnictwo Translegis.

Język niemiecki: pełna lista polecanych materiałów do nauki.

Część ustna egzaminu:

  • Tłumaczenie ustne. Nowy poradnik dla studentów, A. Gillies, Wyd. Tertium, Kraków
  • Sztuka notowania. Poradnik dla tłumaczy konferencyjnych, A. Gillies, Wyd. Tertium, Kraków
  • Notatki w tłumaczeniu konsekutywnym, J.F. Rozan, Wyd. Tertium, Kraków

Ogólne:

  • Kodeks tłumacza przysięgłego z komentarzem 2011, Danuta Kierzkowska, Wydawnictwo Translegis 2011 r.
  • Teksty egzaminacyjne dla kandydatów na tłumacza przysięgłego,
    Opracowanie zbiorowe pod redakcją Zofii Rybińskiej, Wydawnictwo Translegis 2011 r.
  • Tłumacz w postępowaniu karnym, Poznański Janusz, 2007, Warszawa: Wydawnictwo Translegis.

Jakie dokumenty muszę złożyć po zdanym egzaminie?

Uroczystość zaprzysiężenia nowych tłumaczy przysięgłych organizowana jest z reguły dwa do trzech razy w roku. Informacja o kolejnej uroczystości publikowana jest na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Rejestry i ewidencje – Tłumacze przysięgli – Aktualności z około dwu-trzymiesięcznym wyprzedzeniem. Oprócz daty, zakładka ta zawiera również listę wymaganych dokumentów oraz termin, w jakim należy je złożyć. Są to:

  1. formularz "dane potrzebne do dokonania wpisu na listę tłumaczy przysięgłych";
  2. wniosek o wydanie zaświadczenia;
  3. kopia dowodu wpłaty opłaty skarbowej 17 zł za wydanie zaświadczenia;
  4. wniosek o wyrobienie pieczęci;
  5. kserokopia dowodu osobistego poświadczona notarialnie;
  6. zapytanie o niekaralność;
  7. oświadczenie o pełnej zdolności do czynności prawnych;
  8. odpis dyplomu ukończenia studiów magisterskich (oryginał odpisu z uczelni lub kserokopia dyplomu poświadczona notarialnie);
  9. dokument potwierdzający uzyskanie tytułu naukowego w przypadku doktoratu, habilitacji itp. (oryginał lub kserokopia poświadczona notarialnie ).

Wszystkie formularze znajdują się w zakładce Rejestry i ewidencje – Tłumacze przysięgli – Formularze. Wszystkie dokumenty można przygotować z wyprzedzeniem, poza zapytaniem o niekaralność, w przypadku którego w ogłoszeniu podane są konkretne miesiące, w których należy je uzyskać. Przykładowo, dla uroczystości zaprzysiężenia, która odbyła się 15 lipca 2014 r., wymagano dokumentu wydanego w maju lub czerwcu 2014 r. Komplet dokumentów należy złożyć we wskazanym terminie w Biurze Podawczym Ministerstwa Sprawiedliwości lub przesłać pocztą na adres Ministerstwa.

Skąd wziąć zapytanie o niekaralność?

Zapytanie o udzielenie informacji o osobie, zwane zapytaniem o niekaralność, można uzyskać w Punktach Informacyjnych Krajowego Rejestru Karnego, których lista znajduje się na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Rejestry i ewidencje – Krajowy Rejestr Karny. Na tej samej stronie znajduje się również formularz zapytania i informacje o sposobie wnoszenia opłaty za zapytanie. Koszt uzyskania takiego dokumentu to 30 zł. Wypełniony i opłacony formularz zapytania można złożyć osobiście, bądź przesłać pocztą. Dowód wniesienia opłaty należy dołączyć do formularza. Składając wniosek osobiście, należy okazać dokument pozwalający na ustalenie tożsamości.

Do jakich instytucji należy wysłać wzór podpisu oraz wzór pieczęci?

Zgodnie z art. 19 Ustawy o zawodzie tłumacza przysięgłego, po otrzymaniu pieczęci należy sporządzić wzór pieczęci i wzór podpisu. Formularz – wzór podpisu i odcisk pieczęci tłumacza przysięgłego dostępny jest na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Rejestry i ewidencje – Tłumacze przysięgli – Formularze. Tak przygotowany wzór należy skierować do: Ministra Sprawiedliwości, ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz wojewody właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tłumacza przysięgłego.

Najważniejsze akty prawne:

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminu na tłumacza przysięgłego (Dz. U. z dnia 26 stycznia 2005 r.): http://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/tlumacze-przysiegli/download,1822,3.html

Ustawa z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego: http://bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/tlumacze-przysiegli/download,1822,0.html